این روزها هور می سوزد و می سازد. دم بر نمی آورد. طاقتش طاق شده، آنقدر که لبانش خشکید و تفتید. خورشید هم در کار هور گذاشته. فریاد هور بلند شده نی ها و نیزارها در دست شعله ها می سوزند. لهیب آتش مثل پتک بر سر هور و نیزارهایش می کوبند. آتش اشک هور […]
این روزها هور می سوزد و می سازد. دم بر نمی آورد. طاقتش طاق شده، آنقدر که لبانش خشکید و تفتید. خورشید هم در کار هور گذاشته. فریاد هور بلند شده نی ها و نیزارها در دست شعله ها می سوزند. لهیب آتش مثل پتک بر سر هور و نیزارهایش می کوبند. آتش اشک هور را در آورده. هور به تماشای مرگ بچه هایش نشسته. بر سر و صورت می کوبد. پک عمیقی به سیگارش می زند و دودش را یا تمام وجود به بیرون می دهد انگار هسته خرمایی را که خورده می خواد با تمام قدرت به بیرون تف کند. دود کردن تمامی ندارد. هور همین جور پشت سر هم به سیگارش پک می زند و هر بار عمیق تر.
پک آخر را که می زند صورتش قرمز می شود و سرفه ها امانش را می برد. صدای خس خس نفس کشیدنش از دو کیلومتری هم شنیده می شود. بوی گند دودها اشک حاج فرهان را هم در آورده. این روزها هور در بخش عراقی می سوزد و دودش به چشم خوزستانی ها می رود. از هفته گذشته دود سیاهی مهمان ناخوانده برخی شهرهای استان شد. آتشسوزی در بخش عراقی هور باعث شد تا باد دود سیاهی را با خود برای خوزستانی ها سوغاتی بیاورد. سید داود میرشکار مدیر کل حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به وقوع آتشسوزی در تالاب هورالعظیم بخش عراقی می گوید «دود ناشی از این آتشسوزی برخی شهرهای استان فرا گرفته است.دلیل آتشسوزی گرمای هوا، خشکی تالاب بوده و آتشسوزی کشاورزان و دامدارن در بخش عراقی گزارش شده است. کانون این آتشسوزی جنوب و جنوب غربی دریاچه “ام النعاج”در هورالهویزه عراق و فاصله کانونی آن با خوزستان ۱۰ کیلومتر بوده و دود آن به طور عمده سه شهر اهواز، سوسنگرد و هویزه را در برگرفت. آتشسوزی در تالاب عراقی تقریبا مهار شده اما همچنان دود از محل آتشسوزی متصاعد میشود و متاسفانه در بخش عراقی تالاب اقدام قابل توجهی برای پیشگری از آتشسوزی انجام نمیشود. براثر آتشسوزی حداکثر غلظت ساعتی در اهواز، در ساعت ۲ بامداد با شاخص ۲۰۶ میکروگرم برمترمکعب بوده است».
شدت آتش سوزی به حدی بود که شاخص کیفی هوا تا ساعت ۱۰ صبح به شاخص ۱۶۱ میکروگرم بر مترمکعب رسید که وضعیت ناسالم در اهواز را نشان میداد اما شاخص ایستگاه شهر سوسنگرد ۹۸ میکروگرم است و قابل قبول بود. ماجرای آتش سوزی تالاب بین المللی هورالعظیم اولین بار نیست و آخرین بار هم نخواهد بود. این قصه قدیمی و تکراری است. از ده سال پیش تاکنون وقوع خشکسالیهای شدید در کشور و عدم تأمین حقابه مورد نیاز و خشک شدن هور و گرمای شدید هوا باعث آتش سوزی در این تالاب بین المللی شده و مشکلات زیادی را برای خوزستانی ها ایجاد کرده است.هفته گذشته نیز دود ناشی از آتشسوزی هورالعظیم در عراق موجب دودگرفتگی بر مناطق مرز استان خوزستان شد. آتشسوزی از جمله مشکلات هورالعظیم است وقتی حقابه آن تامین نشود.
در حقیقت به دلیل دست اندازی در طبیعت و ساخت سدهای مختلف در بالادست تالاب هورالعظیم و فعالیت های اکتشاف و استخراج نفت و همچنین برنج کاری به گفته متخصصان منابع آبی و محیط زیست آبی به هورالعظیم نمی رسد و حقابه آن هم به سختی تأمین می شود. در تابستانهای سالهای گذشته نیز آتش سوزی در بخشهایی از هورالعظیم در عراق، شهر مرزی رُفیِّع را چندین روز درگیر کرد اما در تابستان سال ۹۷ که خشکسالی شدیدی در خوزستان رخ داده بود، آتش سوزی در بخشهای ایرانی و عراقی تالاب از تیر تا مهر آن سال ادامه داشت. حتی اعزام بالگرد آبپاش هم نتوانست آتش را خاموش کند و دود این آتش سوزی هشت شهرستان را فراگرفت.
براساس گفته کارشناسان منابع آبی و محیط زیست عدم تأمین به موقع حقابه تالاب هورالعظیم حیات جانداران و تنوع زیستی بی نظیر موجود در آن را به شدت تهدید می کند. عدم تأمین حقابه هورالعظیم به علاوه معیشت و رفاه تالاب نشینان و ساکنان جوامع محلی و تهدید و باعث مهاجرت آنها به شهر های دیگر و حاشیه نسینی می شود.
از آنجایی که ساکنان جوامع محلی تالاب هورالعظیم دامدار و دامپرور هستند و گاومیش حیوانی است به شدت وابسته به آب، به باور و اعتقاد فعالان زیست محیطی و اجتماعی عدم تأمین حقابه هورالعظیم باعث ایجاد مشکل در روند تأمین گوشت می شود.
